Fizjologia

Tłuszcz podskórny i trzewny — różne zagrożenie dla zdrowia

Ten sam procent tkanki tłuszczowej może oznaczać bardzo różne ryzyko zdrowotne

Tkanka tłuszczowa w organizmie rozmieszcza się w dwóch zasadniczo różnych strefach, które zachowują się odmiennie metabolicznie. Tłuszcz podskórny znajduje się bezpośrednio pod skórą i stanowi większość całkowitego tłuszczu w organizmie u większości ludzi — to właśnie ten tłuszcz można uszczypnąć palcami. Tłuszcz trzewny znajduje się głębiej, wokół narządów wewnętrznych w jamie brzusznej, i jest metabolicznie znacznie bardziej aktywny niż podskórny — działa niemal jak osobny narząd wydzielania wewnętrznego.

Dlaczego lokalizacja liczy się bardziej niż całkowita ilość

Komórki tłuszczu trzewnego wydzielają inny zestaw cząsteczek sygnałowych stanu zapalnego (cytokiny takie jak IL-6 i TNF-alfa) oraz wolnych kwasów tłuszczowych bezpośrednio do żyły wrotnej, która prowadzi prosto do wątroby. Ta bezpośrednia droga to jeden z głównych powodów, dla których tłuszcz trzewny jest ściślej powiązany z insulinoopornością, podwyższonym poziomem trójglicerydów oraz wyższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2 niż tłuszcz podskórny przy tym samym całkowitym procencie tkanki tłuszczowej. Tłuszcz podskórny, choć nie jest metabolicznie obojętny, głównie magazynuje energię, nie wysyłając aż tyle sygnałów zapalnych bezpośrednio do krążenia wątrobowego.

Dlaczego u dwóch osób o „takim samym” procencie tłuszczu ryzyko może być bardzo różne

Dlatego sam procent tkanki tłuszczowej to niepełny wskaźnik zdrowia: dwie osoby o identycznych 20% tłuszczu mogą mieć zupełnie inne ryzyko kardiometaboliczne, zależnie od tego, jak ten tłuszcz rozkłada się między strefą trzewną a podskórną. Sam rozkład tłuszczu zależy od genetyki, hormonów płciowych (na przykład udział tłuszczu trzewnego zwykle rośnie po menopauzie wraz ze spadkiem estrogenu) i wieku — nie tylko od diety i ogólnego bilansu energetycznego.

Prosty praktyczny wskaźnik

Ponieważ tłuszczu trzewnego nie da się uszczypnąć ani zmierzyć w domu, sensownym i dobrze przebadanym wskaźnikiem zastępczym jest obwód talii w stosunku do wzrostu: wskaźnik powyżej około 0,5 (obwód talii większy niż połowa wzrostu) wiąże się z wyraźnie wyższym poziomem tłuszczu trzewnego i ryzykiem metabolicznym, nawet jeśli waga i ogólny procent tłuszczu wyglądają akceptowalnie. To dużo bardziej użyteczny sygnał ostrzegawczy niż sama waga.

Wniosek praktyczny

Regularna aktywność fizyczna, a zwłaszcza trening siłowy połączony z cardio, jest nieproporcjonalnie skuteczna w redukcji tłuszczu trzewnego w porównaniu z podskórnym — tłuszcz trzewny szybko reaguje na konsekwentny trening, czasem wyraźnie zmniejszając obwód talii i poprawiając wskaźniki zdrowotne, jeszcze zanim zmieni się wyraźnie waga na wadze. Jeśli prawdziwym celem jest zmniejszenie ryzyka zdrowotnego, a nie tylko przesunięcie liczby na wadze, śledzenie obwodu talii obok wagi to lepszy sygnał postępu.

Więcej artykułów

Próg tlenowy i beztlenowy: dlaczego amator powinien znać te terminy Kwas mlekowy nie powoduje bólu mięśni następnego dnia Dlaczego lustro na siłowni oszukuje w kwestii postępów Co naprawdę jest w suplementach przedtreningowych oprócz kofeiny Uczucie zmęczenia nie zawsze pokrywa się z realną gotowością do treningu Odsypianie w weekend nie rekompensuje niedoboru snu w tygodniu Przetrenowanie i funkcjonalne przeciążenie to nie to samo Rozpoczęcie treningu siłowego „za późno” po prostu nie istnieje